ΓΛΑΥΚΩΜΑ

Τι είναι το γλαύκωμα;

Το γλαύκωμα, είναι το όνομα που δίνεται σε μια σειρά οφθαλμικών ασθενειών διαφόρων αιτιών, που οδηγούν σε μη αναστρέψιμη βλάβη των νευρικών ινών. Σε προχωρημένη ασθένεια, αυτό εκδηλώνεται στην έξοδο του οπτικού νεύρου ως αυξανόμενη ανασκαφή ή ατροφία της κεφαλής του οπτικού νεύρου (οπτική θηλή). Ως αποτέλεσμα, εμφανίζονται απώλειες οπτικού πεδίου (σκοτώματα), τα οποία σε ακραίες περιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε τύφλωση του προσβεβλημένου οφθαλμού.

Πώς προκαλείται το γλαύκωμα;

Αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση (οφθαλμική υπέρταση) είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου για το γλαύκωμα. Φυσιολογική ενδοφθάλμια πίεση θεωρούνται οι τιμές από 10 μέχρι 21 χιλιοστά υδραργύρου. Ωστόσο, σχεδόν το 40% του συνόλου των ασθενών γλαυκώματος έχουν μια φυσιολογική ενδοφθάλμια πίεση (γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης). Από την άλλη μεριά πολλοί ασθενείς εμφανίζουν υψηλή ενδοφθάλμια πίεση αλλά δεν εμφανίζουν αλλοιώσεις γλαυκώματος. Για αυτόν τον λόγο ο στόχος ή η επιθυμητή ενδοφθάλμια πίεση είναι διαφορετική για κάθε ασθενή και πρέπει να οριστεί από τον οφθαλμίατρό σας.

Σύμφωνα με ανατομικά κριτήρια, μπορούν να διακριθούν το γλαύκωμα ανοιχτής και κλειστής γωνίας. Αυτές οι ονομασίες αφορούν τις δομές, την πίσω επιφάνεια του κερατοειδούς και την εμπρόσθια επιφάνεια της ίριδας, οι οποίες σχηματίζουν τη λεγόμενη γωνία θαλάμου. Σε αυτό το σημείου βρίσκεται ένας πολύπλοκος μηχανισμός από αποστραγγιστικά κανάλια, μέσω των οποίων το υδατοειδές υγρό ρέει εκτός οφθαλμού ώστε να ανανεώνεται συνεχώς.

Ποια είναι τα συμπτώματα του γλαυκώματος;

Οι περιπτώσεις ανοιχτής γωνίας γλαύκωματος είναι πολύ πιο συχνές και πρόκειται συνήθως για χρόνιες περιπτώσεις που μπορεί να μείνουν αδιάγνωστες για πολύ καιρό. Το πρόβλημα με την ασθένεια του γλαυκώματος είναι ότι για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να περάσει απαρατήρητο από τον ασθενή, καθώς τα σκοτώματα στα οπτικά πεδία καλύπτονται από τις λειτουργίες του εγκεφάλου. Πολύ σπάνια οδηγούν τα συμπτώματα του γλαυκωματικούς ασθενείς στον ιατρό και αν συμβεί αυτό, η νόσος είναι ήδη πολύ προχωρημένη.

Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητη η τακτική εξέταση του οπτικού νεύρου, των οπτικών πεδίων και της ενδοφθάλμιας πίεσης ειδικά σε μέση και προχωρημένη ηλικία.

Ποιά είναι η θεραπεία του γλαυκώματος;

Η θεραπεία είναι συνήθως φαρμακευτική με λήψη σταγόνων μίας ή συνδυασμού ουσιών. Αν η ενδοφθάλμια πίεση δεν μπορεί να ελεγχθεί φαρμακευτικά, υπάρχουν διάφορες χειρουργικές τεχνικές για την μείωση την πίεσης στα επιθυμητά ασφαλή επίπεδα. Τυπικές επεμβάσεις είναι η τραμπεκουλοπλαστική με Laser (διεύρυνση των αποστραγγιστικών καναλιών), η τοποθέτηση οφθαλμικού stent , τοποθέτηση βάλβίδας , καναλοπλαστική, και τραμπεκουλεκτομή.

Τραμπεκουλοπλαστική με Laser

Πρόκειται για μια επέμβαση ρουτίνας, που δεν χρειάζεται αναισθησία και πραγματοποιείται σε μια ειδική σχισμοειδή λυχνία και όχι σε χειρουργική αίθουσα. Ο ιατρός σας μπορεί να καυτηριάσει με Laser τα αποστραγγιστικά κανάλια στην γωνία του πρόσθιου θαλάμου. Με αυτόν τον τρόπο καταστρέφονται κάποια κανάλια, αλλά τα υπόλοιπα, λόγω της τάσης από τα σημεία πού έγινε το Laser ανοίγουν σε υπέρμετρο βαθμό. Το αποτέλεσμα είναι η βελτίωση της ροής υδατοειδούς υγρού και μια μετριοπαθής πτώση της ενδοφθάλμιας πίεσης, η οποία σε μερικές περιπτωσεις είναι αρκετή για να επιτευχθεί ο θεραπευτικός στόχος. Η διάρκεια της επέμβασης είναι μόνο μερικά λεπτά. Την ίδια μέρα ο ασθενής συνήθως λόγω του δυνατού φωτός δεν έχει πλήρη όραση. Τις επόμενες μέρες όμως η όραση επανέρχεται πλήρως.

Τραμπεκουλεκτομή

Για πιο προχωρημένες ή βαριές περιπτώσεις, η πιο συχνή χειρουργική επέμβαση είναι η τραμπεκουλέκτομή. Κατά την επέμβαση αυτή διανόιγεται στον σκληρό χιτώνα του οφθαλμόυ, δηλαδή στο εξωτερικό του σκληρού τοιχωματος, ένα συρίγγιο αποστράγγισης από τον πρόσθιο θάλαμο του ματιού κάτω από τον επιπεφυκότα.

Είναι το γλαύκωμα επείγον;

Στις σπάνιες περιπτώσεις κλειστής γωνίας μπορεί να υπάρξει οξύ ανατομικό πρόβλημα, αν ο φακός και η ίριδα κλείσουν την γωνία και τα αποστραγγιστικά κανάλια. Αυτή η κατάσταση διακόπτει την ροή του υδατοειδούς υγρού και οδηγεί σε δυσθεώρητα υψηλές τιμές ενδοφθάλμιας πιέσης. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσα σε λίγες ώρες.

Ο ασθενής εμφανίζει πόνο στο μάτι και στην αντίστοιχη πλευρά του κρανίου, μείωση της όρασης, δυσφορία, τάση προς έμετο. Τέτοια συμπτώματα πρεπει να σας οδηγήσουν αμέσως στον οφθαλμίατρό σας.

Η θεραπεία είναι σχεδόν πάντα επεμβατική. Με Laser μπορεί ο ιατρός σας να δημιουργήσει στην ίριδά σας μια νέα οπή (ιριδοτομή), η οποία θα λειτουργήσει σαν βαλβίδα αποσυμπίεσης, η γωνία θα ανοίξει και η πίεση θα πέσει. Αν αυτό δεν είναι εφικτό μέσω Laser θα πρέπει να γίνει χειρουργικά (Ιριδεκτομή). Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται η αφαίρεση και του φακού σε χειρουργείο καταρράκτη, ώστε να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος στο εσωτερικό του ματιού και η γωνία να είναι πιο ανοιχτή.

Αυτη η πολύ σημαντική και επικίνδυνη κατάσταση του οξέος γλαυκώματος κλειστής γωνίας είναι πιο συνηθισμένη σε ασθενείς με υπερωπία και μικρούς οφθαλμούς και μέση η προχωρημένη ηλικία.

Ο οφθαλμίατρός σας με μια απλή εξέταση της γωνίας και του φακού σας μπορεί να σας πει αν διατρέχετε τέτοιον κίνδυνο. Στην περίπτωση αυτή μια προληπτική θεραπεία με ιριδοτομή ή χειρουργείο καταρράκτη είναι ενδεδειγμένη. Η πραγματοποίηση των επεμβάσεων και τα αποτελέσματα σε αυτήν την περίπτωση είναι πολύ καλύτερα από ότι οταν πραγματοποιούνται σαν επείγον περιστατικο.